Kliko Këtu për të lexuar në format të madh.

Këto foto janë realizuar nga The Door Albania – > Facebook

Më bëri përshtypje shumë pozitive një organizim i bukur nga shoqëria Dora e Pajtimit, të cilin e pashë rastësisht në Web, përmes poetes së re Elona Çuliq. Vinte shumë energji dhe dëshirë për jetë prej aty, si dhe shumë Shqipëri e mirë. Më poshtë një informacion nga Elona Çuliq, si dhe foto nga aktiviteti.

“Dora e Pajtimit” –  Turizëm Kulturor në Kalanë e Drishtit

Me më shumë se 200 pjesëmarrës në veprimtarinë e thurur datën e 27 prillit në Kalanë e Drishtit, aktiviteti i “DeP” u mirëprit dhe u mbyll me sukses. Ishte ditë kjo nën ndjesinë e gëzimit për të rishfaqur bukuritë natyrore, por edhe të banorëve të kësaj pllaje që gjendet jo veç 16 km nga Shkodra.

Kllouni Pong ishte protagonisti i ditës që argëtonte, drejtonte dhe u fishkullonte turmës rioshe. Një shteg mbushë me skena të shkurtra teatrale të realizuara nga fëmijët e mensës së Bar Restorant “Vivaldi” Shkodër, i shoqëroi njerëzit nga hyrja drejt brendisë së Kalasë të moçme. Aty i priti me muzikë dhe i dha mirëseardhjen banda muzikore e Shoqatës Jofitimprurëse “The Door Albania”, duke luajtur muzikë të ndryshme, por edhe duke grishë publikun t’i bashkohen atyre duke kënduar, për të ndarë gëzimin e të qëndruarit së bashku në një ditë që festonim të gjithë. Mallëngjimi është bashkëndarë nga të gjithë gjatë luajtjes së himnit kombëtar dhe këngë të tjera që nxirrnin në pah krenarinë e të qenit qytetarë të vendit të shqiponjave.

Gjithmonë të përqendruar në qendër të vendbanimit, Shkolla “Përparimi”  prezantoi në italisht, anglisht dhe frëngjisht informacione të ndryshme mbi turizmin kulturor. Më pas pjesëmarrësit patën mundësinë me ndjekë një eskpozitë fotografike nën kujdesin e Shoqatës  “Dora e Pajtimit” brenda ambjenteve të Muzeut të Drishtit, i vënë në dispozicion nga Komuna e Postrribës. Qëllimi i kësaj ekspozite ishte jo vetëm pasqyrimi i punës së bërë gjatë laboratorit social me fëmijët me anë të fotove të realizuara nga vetë ata dhe nga anëtarët e “DeP”, por edhe promovimin e fumetto-s “fëmijët e ngujuar” (permes prezantimit të kartelave të ndryshme të fumetto-ve dhe të klipeve të realizimit të tyre të projektuara në ambjentet e Muzeut). Ky prezantim  tërhoqi shumë vëmendjen e pjesëmarrësve dhe kjo u kuptua jo vetëm nga pjesëmarrja e tyre e madhe në numër, por edhe nga muret e zhveshur nga fotot në mbarim të veprimtarisë. Fëmijët që kanë qënë personazhe të fotografive të ndryshme janë ndjerë të lirë që t’i marrin si kujtim këto fotografi. Ka qenë një kënaqësi e madhe për “DeP” tek i shihnim duke vrapuar të shenduar nëpër gjithë vendin me foto nëpër duar duke ia treguar prindërve të tyre.

Pa thjeshtësinë dhe nismën e tyre asnjëra nga këto nuk do të ishte e mundur dhe nuk do të kishte qenë kaq e bukur.

Një falenderim i madh i shkon të gjithë Istitucioneve dhe Shoqatave që kanë kontribuar me entuziazëm të madh në realizimin e aktivitetit, ndër to përmendim: Bashkinë Shkodër, Komuna  Postribë, Bar Restorant “Vivaldi”, shkolla “Përparimi”, Radio Pulla, dhe Shoqatat  jofitimprurëse  “The Door Albania”, IPSIA, “I care” dhe “Gruaja te Gruaja”.

Dhe një falenderim akoma më i veçantë shkon për të gjithë vullnetarët e “Dora e Pajtimit” që  besojnë në misionin e tyre dhe e bëjnë çdo ditë e më të prekshëm.

Elona Çuliq

Riza Spahija

PSE  DUHET  TË  BESOJMË ?!

Në biseda të ndryshme me miq e dashamirë, në diskutime me bashkëmoshatarë, shpesh herë e kemi shtruar mes nesh këtë pyetje : “Pse duhet të besojmë?!“ Kuptohet, që kësaj pyetjeje ne i kemi dhënë  përgjigje të ndryshme, sipas botëkuptimit të secilit, sipas përvojës dhe njohjes që ka secili për botën që e rrethon, sipas arsimimit që disponon, sipas pikëpamjeve që ka çdo njëri prej nesh për besimin në një Zot, ose mosbesimin, për ekzistencën e një Zoti në gjithësi, ose për mosekzistencën e Tij. Shpesh herë janë ndezur debate të ashpra ne rrethin tonë shoqëror, ashtu siç mund të jetë zhvilluar edhe një diskutim i qetë kur pikëpamjet tona kanë konverguar në një linjë të përbashkët.

Kur më pyeti njëri nga bashkëbiseduesit, se si e mendoja unë këtë, mikut që më pyeti i ktheva këtë përgjigje :

“Kam mendimin se nuk kemi përse të debatojmë me ashpërsi, duke u çirr secili më shumë se tjetri. Biseda duhet të zhvillohet e qetë dhe pa ngritur tonin e zërit. Sa më shumë të jemi njerëz brenda vetes sonë, sa më shumë të sundojë në subkoshiencën tonë ana hyjnore mbi atë materiale, aq më mirë do të sillemi ndaj njeri-tjetrit, aq  më shumë do të udhëheq virtyti mbi vesin, arsyeja mbi joarsyen. çdo herë në bashkëbisedime me miq, e dashmirë njeriu duhet të paraqesë argumenta. Kur mungon arsyerja, kur mungon argumenti, i pa informuari, duke mos pasur armë tjetër, fillon të çirret, të godasë tavolinën, pasi kërkon që mendimet e tia, edhe pse nuk kanë argument e gjykim,  duhet të dominojnë, të sundojnë  mbi arsyen.

Po të vazhdohet kështu, shoqëria njerëzore nuk do të ecë asnjëherë përpara, drejtë dijes dhe progresit njerëzor, por drejtë errësirës, padijes. Në diskutime në rrethin tonë shpesh herë kemi pranuar se vendet islame kanë mbetur prapa në dije, në shkenca, në art e kulturë. Dhe kjo për të vetmen arsye se ato duke u marrë vetëm me fe, kanë harruar zhvillimin e shkencave, dijen, artin, kulturën, etj. Ato sollën në Europë në kohën e mesjetës zhvillimin e shkencave, kulturën, artin, në atë kohë kur Europa ishte në errësirë. Europa i zhvilloi këto shkenca, ndërsa vendet islame duke mos i zbatuar mësimet e Kuranit dhe Sunnetin e profetit Muhammed, rrëshqitën nga lartësitë, në të cilat ishin ngritur.

Kur njëri nga bashkëbiseduesit paraqiti pikëpamjet veta materialiste mbi jetën dhe besimin, unë i bëra një pyetje që do ta çonte drejtë rrugës së besimit :

-Ju keni dëgjuar që SHBA, gjatë Luftës së Dytë Botërore, kur u zunë ngusht përdorën dy bomba atomike në Hiroshimo e Nagasaki të Japonisë ?

- Po – tha ai – dhe SHBA arriti të përdor për herë të parë armë të dëmtimit në masë, duke mbjellur vdekjen e mijëra nerëzve të pafajshëm.

Unë i bëra me dije mendimet e mia, se  asnjë veprim luftarak nuk e justifikonte përdorimin e armëve bërthamore mbi jetën e mijëra njerëzve të pafajshëm. Pastaj i drejtova pyetjen, duke kaluar direkt në qellimin e temës që po diskutonim :

- Ku e merr atomi këtë energji plasëse  në çastin e shpërthimit atomik ?!

Materialisti heshti, pasi s’ishte në gjendje që të jepte një përgjigje të tillë. Atëherë unë i shpjegova :

- Kjo energji ruhet në gjendje të energjisë potenciale, si një energji e përjetëshme e krijuar nga Zoti i gjithësisë.

- Ti përpiqesh që çdo gjë t’ia lesh Zotit – më tha materialisti. Unë iu përgjigja :

- Nuk është ajo që unë kërkoj t’ia lë Zotit, por Ai e zotëron këtë mundësi, pa dëshirën time dhe tëndën. Ai është i Gjithë Pushtetshmi, i Gjithë Dituri, por ju materialistët e mohoni një gjë të tillë.

Atomi është grimca më e vogël mikroskopike. Kjo, konceptohej, dikur, si grimcë e pandashme. Më vonë u arrit nga shkencëtarët dhe studiuesit, ta ndanin në njësi më të vogla, si elektrone, protone, pozitrone, bërthamë. Në brendësi të atomit ka gjithmonë lëvizje. Lëvizin elektronet me ngarkesa negative, lëvizin protonet, lëvizin pozitronet, etj. Meqenëse brenda atomit ka lëvizje, ka edhe energji. Këtë energji e kemi quajtur energji potenciale, energji në mundësi, energji e akumuluar përjetësisht nga Zoti i gjithësisë. Kjo energji mund të kthehet në energji shpërthyese, në energji kinetike. Kjo ruhet përejetësisht në brendësi të atomeve. Në reaksionet bërthamore lind energjia shpërthyese atomike, e cila po të përdoret nga njerëzimi për qëllime të mira, do të sillte progres të madh në shoqëri.

Energjia atomike është krijesë e Zotit të gjithësisë. Unë nuk mund të njoh atomin e të mos njoh Zotin, i cili krijoi çdo gjë në ekzistencë. Ja pra, pikërisht për këtë ne duhet të besojmë.

E kam përmendur edhe në artikullin : “Intelektuali dhe shoqëria njerëzore”, një material që kam marrë në librin e shkencëtarit francez, Fransua Zhakob, të titulluar  “ Njohja e botës së gjallë”. Ky libër është tërësisht shkencor dhe trajton disa probleme shkencore si, kujtesa e trashëguar, arkitektura e fshehtë, jeta, kimizimi i qenieve të gjalla, “plani” i organizimit, etj.

Nga ky libër dua të vë theksin se : “parimi i organizimit të qenieve të gjalla, i gjithë ngjarjeve dhe fenomeneve të natyrës dhe shoqërisë njerëzore” është se: Ajo çka ndodh në sipërfaqe rregullohet nga ajo që fshihet në thellësi”. Ky është një parim unik mbi çdo gjë në mikrobotën dhe në makrobotën. Po të vërejmë një atom do të shohim se ai urdhërohet dhe e merr informacionin nga bërthama e tij. I njejti parim e rregull gjendet tek qeliza, në bërthamën e së cilës gjendet projekti se si do të zhvillohet qeliza, indet, organet, organizmi. Sipas informacionit që gjendet në bërthamën e qelizës, në kromozome, do të kryhen të gjitha proceset jetike të qelizës. Po ta shtrijmë në jetën shoqërore do të kryhet i njejti parim. Kryeqyteti gjendet në qendër të secilit shtet. Të gjitha projektet e zhvillimit të shtetit e të shoqërisë njerëzore, brenda kufinjve shtetëror, do të zhvillohen sipas projekteve që ka formuluar bërthama e shtetit, kryeqyteti. I njejti parim vepron edhe në sistemin diellor. Po të mos ekzistojë dielli, nuk do të kishte jetë në tokën tonë. Pra ky e detyron tokën të sillet rreth tij e rreth vetes, duke i siguruar asaj dritë, ndriçim, temperaturë, energji, ujë, për vazhdimësinë e jetës mbi planet. Ky parim është edhe në sistemet e tjera diellore, në galaktika, në gjithësi.

Atëherë ne duhet të rreflektojmë thellë, pasi Zoti na ka dhënë trurin njerëzor, arsyetimin, dijen. Kur dimë se ka një parim në të gjithë mikrobotën dhe makrobotën, në fenomenet natyrore e shoqërore, në çdo gjë që ekziston, na jepet e drejta të themi se projektuesi i një parimi kaq unikal është Ai, Krijuesi i gjithësisë, Zoti ynë. Ja, pra pse duhet të besojmë!

Ne shpesh mendojmë gabim, kur themi se dijmë shumë gjëra nga jeta, në kulturë, në ngjarjet dhe fenomenet. Unë për herë të parë kam mësuar nga nandaja ime se ekziston një barë, që ajo e quante : “barë dhime”.Ky barë eleminonte të gjitha dhimbjet e brendshme të organizmit. Vonë e mësova se “bari i dhimës” që më thonte nandaja, ishte “Teucrium chamedrys”, ose në shqip “arrësi dushk i vogël”. Dhe vërtetë  Teucrium chamaedrys ose bari i dhimës, që thoshte nandaja, kryente rolin e tripleksit. Ai përgatitej në formën e çajit, dhe një gotë uji e përgatitur në tretësirën e këtij bari dhe të ëmbëlsuar me sheqer, largonte të gjitha dhimbjet e brendshme të organizmit, brenda 10 – 15  minutave. Shumë njerëz nuk e dinë këtë.

Dija  është si një pus, që sa më thellë të futemi brenda tij, aq më errësirë do të gjejmë, aq më enigma do na dalin përpara; por sa më shumë t’i afrohemi grykës, aq më dritë do të ketë. Njeriu nuk mund të dijë çdo gjë që ekziston. Ajo që mund të perceptohet nga organet e shqisave tona, apo arsyeja njerëzore e kap, mund të bëhet e njohur nga njeriu, pra bëhet dije njerëzore, ndërsa çdo gjë tjetër mbetet e fshehtë e Zotit, ose dije hyjnore.

Ne njerëzit duhet të meditomë mbi natyrën që na rrethon, mbi ngjarjet dhe fenomenet, mbi njerëzit, mbi të fshehtat e Zotit të gjithësisë. Për çdo gjë duhet të dijmë të dyshojmë, të deduktojmë mbi ato që njohim dhe ato që nuk njohim. Zoti na ka pajisë me aftësi për të reflektuar thellë mbi fenomenet e natyrës e të shoqërisë, na ka pajisur me arsyetimin logjik për t’i analizuar ato dhe për të arritur në konkluzione. Pra Zoti i ka dhënë njeriut dijen për të gjykuar, se cila ishte arsyeja e ardhjes së tij në ekzistencë, a duhet ta pranojë Zotin e tij dhe a duhet ta adhurojë Atë, ta duan, ta ketë frikë, të jetë falënderues ndaj Tij, i cili i dhuroi  njeriut jetën, gjënë më të shtrejtë!?

Pse u krijuan lulet në forma, ngjyra e madhësi të ndryshme?! Në qendër të  lules qëndron organi seksual femëror, pistili. Reth këtij organi gjenden thekët, ose organi seksual mashkullor. Më në periferi petëlat e nënpetëlat me ngjyra të ndryshme për të tërhequr fluturat, apo insektet në përgjithësi, të cilat do të  bëjnë pllenimin e lules. Zoti, si arkitekti dhe projektuesi i kësaj luleje, ka harmonizuar aq bukur ndërtimin e saj. Pistili qëndron në qendër të lules (A  nuk tërhiqemi ne nga seksi i kundërt?!). Thekët e kundrojnë me admirim e kënaqësi organin seksual femëror. Petëlat me ngjyrat dhe aromën ndjellëse u bëjnë thirrje insekteve që ta vizitojnë atë. Një mrekulli e vërtetë hyjnore. Dhe ne shpesh herë nuk i kuptojmë këto fenomene. Ai që modeloi këtë lule është Krijuesi i githësisë, ndaj dhe duhet t’i besojmë Atij, ta duam dhe ta adhurojmë!

Ne, si qenie me arsye duhet të reflektojmë kurë vërejmë një ngjarje, një ndodhi, një fenomen. Duhet të analizojmë dhe të deduktojmë në lidhje me fenomenin. Kur mbjellim një farë në tokë do të shikojmë diçka interesante. Të mos harrojmë se fara përbëhet nga dy pjesë kryesore : endosperma dhe embrioni. Endosperma është ushqim rezervë që i duhet embrionit kur ai fillon aktivitetin. Duke u zhvilluar embrioni do të vërejmë një dukuri që të lë shumë për të kuptuar. Rrugët e zhvillimit të embrionit janë dy : një pjesë do të marrin udhëtimin në drejtim të thellësisë së tokës, ndërsa pjesa tjetër në drejtim të diellit. Pjesa që futet në tokë, emërtohet, gjeotropizëm pozitiv, ndërsa ajo që kërkon diellin emërtohet fototropizëm pozitiv. Emërtimet bazohen në tërheqjen e trupit në drejtim të tokës (Gjeo= tokë) ose në drejtim të diellit (fototropizëm = tërheqje në drejtim të diellit)

Kush është ai që i mësoi embrionit të ndjekë dy rrugë të ndryshme, njëra në drejtim të tokës dhe tjetra nëe drejtim të diellit ?! Unë mendoj se ka një Zot që e vendosi këtë informacion në embrionin e farës, për të ndjekur dy rrugë të kundërta. Ja, pra pse duhet të besomë!

Tek frutat e mollës kam vërejtur një fenomen mjaft interesant. Gjatë kohës, krahas shërbimeve të tjera tek molla, bëjmë edhe spërkatje me insekticide  për të luftuar krimbin e mollës, por jo çdo herë kemi sukses në këtë shërbim. Aty ku veza e lëshuar mbi frut nga flutura nuk është prekur nga insekticidi, brenda 2 – 4 ditësh nga ajo do të lindë një larvë, e cila pasi del nga veza, fillon të ushqehet me frutin e mollës duke ndjekur një rrugë nga periferia  në drejtim të qendrës së frutit, aty ku janë farat. Aty larva ha një nga një të gjitha farat e frutit dhe pastaj del nga ai frut për të infektuar një frut tjetër. Dua t’ju kujtoj se farat për pemën e mollës janë, fëmijët e saj, figurativisht. Kur vdes një fëmijë në familje ne e varrosim. Këtë vendim merr edhe pema e mollës. Duke e ditur se farat janë ngrenë nga krimbi, pema krijon një shtresë tapëzuese në bishtin e frutit, duke i ndërprerë ushqimin, sepse nuk ka ç’të ushqejë (farat kanë vdekur). Pas pak kohësh ky frut do të bier në tokë, sepse nuk i shkon ushqim nga pema. Kush ia tregon atë informacion pemës, që për çdo frut që i janë dëmtuar farat nga krimbi, ajo ia ndërpret ushqimin për t’i varrosur ”fëmijtë” e vdekur?! Unë mendoj se ka një Zot, i cili nëpërmjet manifestimit të formave të jetës, na tregon se këtu jam! Ja, pra, për këtë arsye ne duhet të besojmë.

Kudo që të shohim në hapësirë, ajo që na qetëson më shumë në syrin dhe shpirtin tonë, është gjelbërimi, klorofila. Pse vallë të jetë kaq qetësuese për syrin dhe shpirtin tonë kjo ngjyrë ?! Ne asnjëherë nuk kemi reflektuar mbi këtë fenomen, nuk kemi analizuar, nuk kemi deduktuar. Në pamjen e jashtme na duket krejtësisht diçka e thjeshtë, e  pa rëndësishme, por nuk kemi menduar më në thellësi, se nuk ka fabrikë  më të komplikuar në gjithësi se sa asimilimi klorofilian. Po të mos ishte kjo fabrikë, Zoti nuk do të kishte mundësuar asgjë tjetër që lënda pa jetë të kthehej në lëndë me jetë. Pra po të mos krijohej lënda me jetë nga ky proces, njerëzit nuk mund të ushqeheshin, pra do të vdisnin nga uria.Kush ia mundësoi këtë aftësi asimilimit klorofilian, për ta kthyer lëndën e vdekur në lëndë të gjallë, përveçëse Zotit të gjithësisë, Krijuesit të Universit ?! Ja pra, pse duhet të besojmë !

Gjatë këtij procesi të zgjatur ndodhin transformime të mëdha kimike, fiziko – kimike  dhe biologjike, të cilat në prezencën e rrezatimit diellor, të asimilimit klorofilian, të lëndëve inorganike, kthejnë lëndën inorganike në lëndë organike, lëndë me jetë. Reaksionet kimike e biologjike përgatiten në ciklin e Krebsit, një cikël i shëndërrimeve të mëdha fiziko – kimike e fiziologjike. Është vështirë të ketë një fabrikë më komplekse se kjo fabrikë e projektuar nga Krijuesi i gjithësisë !

Studiuesit e fushave të ndryshme të shkencës, si astronomët, fizikantët, kimistët, filozofët, etj., kanë arritur në përfundimin se të gjithë trupat qiellor në gjithësi, janë të ndërtuar nga një lëndë e  vetme, që është materia. Duke u nisur nga ky fakt, që është e njejta lëndë, prej së cilës janë të ndërtuar të gjithë trupat qiellor, arrijmë në përfundimin se origjina e të gjithë këtyre trupave qiellor është e njejtë. Me qenëse është e njejtë, atëherë na jepet e drejta të gjykojmë se ka qenë një Krijues që i ka ndërtuar me të njejtin brum të gjithë trupat qiellor të Universit, ndaj duhet të besojmë se ekziston ky Krijues në gjithësi, Zoti ynë.

Në Kuranin e Shenjtë thuhet : ”Ne e krijuam Universin dhe Ne po e zgjerojmë ate!” Edhe shkencëtarët kanë arritur në përfundimin, sipas ”Teorisë së Shpërthimit të Madh”, se me këtë shpërthim u krijua Universi dhe ai po zgjerohet gjithnjë.

Duke u nisur nga këto dy thënie, që vërtetojnë krijimin dhe zgjërimin e këtij Universi, arrijmë në përfundimin se vetëm një Krijues mund ta realizojë një gjë të tillë ! Pra ka një Zot, ka një Krijues që arriti ta krijojë këtë Univers, dhe ta zgjërojë atë në vazhdimësi.

Në pranverë, duke ndenjur me një mik, na bie në sy lëvizja e zogjëve shtegëtarë, dallëndysheve. Lind pyetja : ” nga vijnë këto dallëndyshe dhe si e organizojnë fluturimin drejtë vendeve më të freskëta?!”

Në këtë fushë, shumë studiues kanë arritur në përfundimin se në një kohë të caktuar dallëndyshet oganizohen për të bërë një fluturim të gjatë nga vendet e tyre të nxehta tropikale, drejtë vendeve gjysmë – tropikale dhe atyre të freskëta. Organizimi është i njëkohëshëm dhe i kordinuar. Secila dallëndyshe para se të bëhet gati për fluturim mbi Detim Mesdhe, merr me vete një copë dru të vogël, ose siç e quajnë ndryshe, krande, të cilën e mban në sqepin e saj dhe gjatë fluturimit mbi këtë det, kur lodhet nga fluturimi i gjatë, lëshon këtë copë dru të vogël mbi det dhe bie mbi të për të pushuar. Kështu veprojnë të gjitha dallëndyshet. Pasi bëjnë pushimin, të gjitha marrin drurët me vete dhe nisin përsëri fluturimin drejtë veriut. Secila dallëndyshe arrin në vendin që ka veruar një vit më parë. Si e kuptojnë dallëndyshet një gjë të tillë ?! Zoti u ka krijuar atyre instikte dhe ndjeshmëri të tilla, që ato njëkohësisht të fillojnë fluturimin drejtë veriut dhe secila të arrijë në vendin që ka qenë një vit më parë dhe në shtëpinë ku prindërit ë tyre u kanë ndërtuar foletë e lindjes. Pikërisht për këtë unë besoj se ekziston një Zot.

Qenia më e përsosur në të gjitha gjallesat në këtë botë është njeriu. Është e vetmja qenie me arsye, ndaj dhe them se Zoti e ka përsosur atë si qenie. Po të futemi më në thellësi do të shikojmë se brenda njeriut gjëja më e përsosur është ndërtimi i trurit njerëzor. Ai ka aftësi që njëkohësisht të gjykojë, të kujtojë, të preceptojë, të mendojë dhe të konservojë brenda tij, njohuri në shumë fusha të jetës, të dijes, skencës, artit dhe përvojës njerëzore. Nuk do të jetë gabim, po të themi se brenda trurit njerëzor, ekziston edhe një botë brenda tij.

Nuk duhet të lëmë pa përmendur ndërtimin e shqisave të të dëgjuarit dhe të të parit. Është dashur që më parë  të projektohej modeli i këtyre organeve dhe pastaj të zbatohej ai projekt për t’i ndërtuar organet e të dëgjuarit dhe të të parit. Kush mund ta projektonte këtë model universal në botë, përveç Krijuesit të gjithësisë?! Ky model është ADN (acidi dezoksiribonukleik). Mjafton të ju kujtoj se informacioni që gjedet përmenda në ADN, po të shkruhej, do të duheshin 900 libra me nga 500 faqe libri për secilin. Të mos mendojë asnjë njeri se një informacion i tillë gjenetik është realizuar rastësisht. Këtë informacion mund ta realizojë, vetëm Inteligjenca Absolute, ndaj për këtë duhet të besojmë tek një fuqi e mbinatyrshme, tek një Krijues, tek një Zot i Vërtetë.

Kohët e fundit shkencëtarët kanë arritur në përfundimin e një informacioni universal dhe ndryshimit në bazën gjenetike. Ata mendojnë se ndryshimet gjenetike, kudo në një pikë të gjithësisë, do të mundësohen këto ndryshime gjenetike në të gjitha pikat e gjithësisë. Një realizim i tillë mundësohet vetëm nga Krijuesi i gjithësisë, pasi Ai sheh e kontrollon, drejton dhe ndryshon çdo gjë në gjithësi. Pikërisht, për këtë ne duhet të besojmë në një Zot.

Le të shohim edhe diçka shumë interesante : atë që shkencëtarët e kanë quajtur  ”Përpjesëtim Hyjnor”. ç’është ky përpjesëtim Hynor ?! Para se t’i japim një përgjigje kësaj pyetjeje le të shikojmë ”Vargun e Fibonaccit” ose siç quhet ndryshe ”Progresioni Gjeometrik”. Cili  është ky progresion  apo Vargu i Fibonaccit ?! Rreshtojmë shifrat : 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, etj., në mënyrë që shuma e dy numrave në krah të njeri – tjetrit, është e barabartë me numrin që vjen pas tyre. (2+3 = 5, 3+ 5 = 8) dhe se herësi i dy numrave fqinjë jep prodhimin = 1, 618 (5 : 3 = 1, 618).

Fi – ja (1, 618) është roli që luan si gur themeltar në natyrë.

Fi – ja, mendohet që në lashtësi se është vendosur nga Krijuesi. Kjo është arsyeja që shkencëtarët e kanë quajtur : Përpjesëtim Hyjnor”

Po të studiojmë një zgjua bletësh do të vërejmë se përpjesëtimi femra (bletë punëtore) – meshkuj është në raportin : 1, 618. Pra po të pjesëtojmë numrin e femrave me ato të meshkujve del  Fi – ja  = 1, 618.

Në një butak cefalopod – dimensioni i një spire me atë që vjen pas qëndrojnë në raportin : fi = 1, 618.

Në një kulaç luledielli spira nga jashtë në raport me atë që vjen pas saj janë në raportin  : fi = 1, 618.

Në një boçe pishe, spira më e madhe ndaj asaj që vjen pas janë në raportin  : fi = 1, 618.

Vendosja e  gjetheve në degë në formë spirale, janë në raportin fi = 1, 618.

Leonardo da Vinçi ka studiuar strukturën hyjnore të trupit të njeriut. Kështu për shëmbull, lartësia e trupit të njeriu, pjesëtuar me lartësinë deri tek kërthiza, janë në raportin : fi = 1, 618. Largësia nga supi tek majat e gishtërinjëve, pjesëtuar me largësinë nga bryli tek majat e gishtërinjëve është në raportin  : fi = 1, 618. Largësia nga ija në dysheme, pjesëtuar me largësinë nga gjuri në dysheme janë në raportin : fi = 1, 618. Nyjëzimet e gishtave, qëndrojnë në raportin : fi = 1618. Ylli me pesë cepa është hynjor sepse vijat e tij ndahen në segmente, në raportin : fi = 1, 618.

Nga të gjithë këto shëmbuj që treguam më lartë arrijmë në konkluzionin se Krijuesi i gjithësisë ka vendosur një regullsi në ndërtimin e çdo gjëje, ndaj them me bindje të plotë se njeriu duhet të besojë në një Zot, tek një Krijues që zotëron çdo gjë në univers.

Shkodër, më 6 janar 2013.

Nga Riza Spahija  

Riza Spahija

INTELEKTUALI  DHE  SHOQËRIA  NJERËZORE

Në jeten tonë të përditshme përdoret shpesh fjala  “ intelektual”, sidomos në ditët e sotme. Duke diskutuar në rrethe shoqërore, apo në biseda me miqë e dashamirë, abuzohet shumë me këtë fjalë, duke cilësuar në  mënyrën më të padrejtë  “intelektual” një shok, një mik, apo thjeshtë një njeri që nuk e meriton këtë cilësim. Sipas meje “intelektual” mund të quhet një studiues që ka përgatitje të veçantë në një, ose shumë fusha të shkencës, të teknikës, të kulturës dhe një formim të gjërë arsimor, i cili merret kryesisht me punë mendore, pra që është i aftë  të merret me krijimtari në fushën e artit dhe letërsisë, apo me studime në fushat e shkencave shoqërore apo natyrore.

Intelektuali duhet të jetë në gjendje të deduktojë në problemet e jetës së përditshme apo në shkenca si dhe të ketë aftësi për të bërë analiza në fusha të ndryshme të artit, letërsisë, shkencës dhe të jetës së përditshme.

Intelektuali duhet të reflektojë thellë në botën e tij të brendshme si edhe në universin që e rrethon. Njeriu vjen në këtë jetë pa dëshirën e tij  dhe largohet nga ekzistenca, përsëri pa dëshirën e tij. Njeriu gjendet i vetëm në këtë univers pa ditur asgjë nga bota që e rrethon. I ndodhur në këtë pozicion ai kërkon të dij çdo gjë në këtë botë, rreth mistereve dhe enigmave  të kësaj gjithësie. Ai përpiqet të reflektojë sa më thellë, pasi është e vetmja qenie më arsye, të cilen Krijuesi i Gjithësisë e veçoi nga të gjitha krijesat tjera, duke e përsosur me sistemin e arsyetimit dhe të reflektimit të thellë në arsyen e krijimit të kësaj bote. Duke menduar e reflektuar në këtë pikë më kujtohet një sentencë e Ajnshtajnit :  “ …..Secili nga ne është në këtë jetë i përkohshëm; se me çfarë qellimi, nuk e dimë, megjithëse nganjëherë na duket sikur e  ndjejmë………”

Njeriu gjendet përballë Universit, që në brendësinë  e tij përfshihet një mister që ai nuk do të arrijë ta zbulojë kurrë. Gjëja më e bukur në brendësi të shpirtit të njeriut është përjetimi i këtij misteri. Intelektuali jeton me këtë ndjenjë themelore në shpirt, për të gjeneruar ne vazhdimësi të jetës me krijimtarinë, si formë të reflektimit të thellë shpirtëror dhe me zbulime të reja shkencore.

Intelektuali duhet të jetë gjithnjë në kërkim, në çdo çast, diten apo naten, në veprimtarinë e përditshme, apo në meditimet e thella në orët e vona të natës. Truri i intelektualit nuk duhet të pushojë kurrë së punuari, së kërkuari, së hulumtuari. Ai duhet gjithnjë të meditojë për misteret e kësaj bote, për bashkëveprimet njerëzore me mjediset natyrore ku ai jeton dhe reflekton këtë harmoni që ka krijuar Zoti i Gjithësisë.

Intelektuali duhet të jetë një besimtar i mirë, pasi gjithë ky univers është i ndërtuar mbi bazen e një rendi, e një rregulli, mbi ligje e ligjësi të përpikta. Pikërisht kjo përsosmëri përben krijimtarinë e Krijuesit të Gjithësisë. Përsëri në lidhje me këtë fakt po i referohem Ajnshtajnit, shkencëtarit më të madh të të gjitha kohërave  :  “……Njohja e ekzistencës së diçkaje, pa qenë e mundur të futemi në brendësinë e saj, e manifestimit të arsyes më të thellë dhe bukurisë më vezulluese, të cilat arsyeja jonë mund t’i kapë vetëm në format më të thjeshta, është kjo njohuri dhe ky emocion që përbëjnë qëndrimin e vërtetë besimtar; në këtë këndveshtrim dhe vetëm në këtë, unë jam një njeri shumë besimtar……”

Intelektuali duhet të karakterizohet nga një karakter i fortë dhe i vendosur për t’i çuar punët deri në fund. Ai duhet të ndertojë në mendjen e tij projekte që përputhen me synimet që i ka venë vetës për të arritur dhe pasi i ka ndërtuar këto projekte si koncepte, si ide në trurin e tij, atëherë duhet të kalojë menjëherë në zbatimin praktik të këtyre projekteve për t’i finalizuar këto në rezultate konkrete.

Në marrëdhëniet me njerëzit, intelektuali duhet të jetë i thjeshtë, sepse thjeshtësia paraqet bukuri, respekt njerëzor. Ai duhet të jetë i komunikueshëm në shoqëri, i dashur, me moral të lartë, i kulturuar, sepse të gjitha këto paraqesin virtyte njerëzore..Virtyti e afron njeriun me veti hyjnore, pra në personin e tij duket dora e Krijuesit të Gjithësisë.

Intelektuali duhet të ketë atelien e tij, vendin ku ai mediton dhe krijon, ku kryen studime e hulumtime  gjatë gjithë jetës. Unë nuk mund ta mendoj një intelektual, i cili nuk posedon një bibliotekë të tijën, sado e vogël apo e thjeshtë të jetë ajo. Ai duhet të ketë në këtë dhomë-studio edhe një kompjuter, përveç bibliotekës, i cili do t’i vijë në ndihmë qoftë për informacion që mund të marrë nepërmjet internetit, qoftë duke hedhur në monitor meditimet dhe krijimtarinë e tij në momente krijimi apo studimi.

Në çdo moment njeriu ruan në memorjen e tij njohuritë dhe eksperiencën e brezave që iken, përfiton njohuri të reja gjatë jetës së tij në shkollë e auditore universitare, apo në institucione të ndryshme dhe këto njohuri i përcjellë tek brezat e rinj. Në këtë mënyrë intelektuali është bartës i kësaj dije në kohë dhe  hapsirë. Pra intelektuali jeton jo vetëm për vete por edhe për të tjerët, është pjesë dhe nevojë e shoqërisë njerëzore. Ai duhet të ketë më shumë detyra ndaj shoqërisë njerëzore dhe më pak të drejta, duke nënkuptuar se ai duhet t’i japi shoqërisë më shumë se sa të marrë prej saj. Në këtë kuptim intelektuali është më shumë prodhues për shoqërinë njerëzore se sa konsumator i saj. Efektiviteti i punës së tij duhet të jetë i dukshëm dhe i prekshëm nga shoqëria. Ai duhet të shërbejë si shembulli më pozitiv, si pikë referimi për brezat e rinj për të influencuar në rritjen e numrit të intelektualëve të rinj.

Intelektuali duhet të jetë gjithmonë në kërkim të së drejtës, të  së vërtetës. Ai duhet të karakterizohet  nga ndershmëria në jetë e shoqëri, në punën e tij. Shpirti i tij duhet të jetë në luftë të papajtueshme me padrejtësitë, me korrupsionin, në mbiçmimin ose në nënvleftësimin e vlerave  njerëzore. Ai duhet t’i vlerësojë njerëzit që e rrethojnë, t’i respektojnë ata, t’u dëgjojnë fjalen e tyre dhe të marri çdo vlerë të tyre duke i falënderuar për kontributin njerëzor.Intelektuali në një rreth intelektualësh apo njerëzish të thjeshtë duhet të dëgjojë shumë dhe të flasi sa më pak sepse kështu ai rritë vlerat e tij. Biseda e një intelektuali duhet të gjenerojë ose krijimtari në fushën e artit e të letërsisë ose një informacion shkencor që t’i shërbejë sa më mirë shoqërisë, e cila e dëgjon me kënaqësi  atë.

Fjala e intelektualit duhet të dali nga thellësitë e shpirtit të tij dhe të ngjitë mirë në shpirtin e dëgjuesve, duke e bërë pjesë organike të qenies së tyre. Ajo duhet të peshojë rëndë aty ku bie dhe të qëndrojë për një kohë sa më të gjatë në jetën dhe shpirtin e dëgjuesve. Fjala e tij duhet të shërbejë si një shkëndijë, si një dritë që rrezaton shpirtërat njerëzorë. Ajo duhet të futet deri në skutat më të errëta të shpirtit njerëzor për t’i sjellë atij ndriçim dhe frymëzim në punën krijuese.

Me qenë se njeriu ka nevojë që të dijë sa më shumë rreth mjedisit në të cilin jeton, Zoti e ka pajisë atë me organe shqisore marrëse dhe dhënëse si sytë, veshët, hunda, të cilat i shërbejnë për të marrë informacion dhe vetëm goja është organ për dhënjen e informacoinit. Në këtë kuptim njeriu duhet dhe ka nevojë të dëgjojë sa më shumë dhe të flasë sa më pak. Njeriun e shtynë kureshtja për të ditur sa më shumë rreth këtij Universi. Qëndrojmë para një luleje dhe mrekullohemi me konstruktin e ndërtimit të saj. Kurora e saj me ngjyra dhe aromë  për të tërhequr insektet, thekët, si organe seksuale mashkullore në periferi dhe pistili si organ seksual femëror në qendër, që kundrohet aq ëmbëlsisht nga organi seksual mashkullor, na bëjnë të mendojmë për këtë harmoni që ka krijuar Zoti i Gjithësisë. Ai ka harmonizuar e përsosur çdo krijesë të tij.

Intelektuali është gjithmonë cilësi ndërsa shoqëria njerëzore është sasi. Po ta marrim në këtë kuptim ndryshimet sasiore kanë sjellë kurdoherë  në ndryshime cilësore. Kështu shoqëria njerëzore, në procesin e zhvillimit të saj ka prodhuar intelektualë, të cilët kanë shërbyer si promotorë të zhvillimit të saj. Intelektuali, në kuptimin e mirëfilltë të kësaj fjale, është ajka e shoqërisë njerëzore dhe si e tillë ajo ka dalë gjithmonë në krye të kësaj shoqërie, duke i ndriçuar rrugen, duke i treguar progresin.

Intelektuali është në gjendje të shohë me sytë e imagjinatës në thellësi të mistereve të botës që na rrethon. Ai futet deri tek grimcat më të vogla materiale që janë atomet, të cilat ai shkencërisht i sheh, i ndanë dhe i analizon. Ai është në gjendje të dallojë energjinë potenciale dhe kinetike të atomeve, e cila ruhet përjetësisht nga Krijuesi.

Njeriu vjen në këtë ekzistencë por nuk e di se si u projektua dhe se si u muar vendimi,… por sa duket ishtë një natë e qetë kur u krye akti seksual mes prindërve të tij. Ne atë çast u bë bashkimi i dy qelizave seksuale, vezës dhe spermatozoidit duke dhënë kështu një qelizë të quejtur zigotë dhe të pajisur me informacion gjenetik. Në këtë informacion, të quejtur AND, u projektua historia dhe të gjitha funksionet jetësore deri në fund të jetës, të këtij njeriu në miniaturë. Njeriu nuk mund dhe nuk duhet të bëhet mohues i këtij fakti, kur u muer  vendimi për ardhjen e tij në jetë.

Intelektuali e njeh këtë informacion të quejtur ADN, i cili projekton ndërtimin e qelizave, indeve, organeve dhe gjithë organizmin e njeriut.Pra brenda kësaj ADN-je gjendet gjithë historia e jetës së njeriut, e cila u realizue me vullnetin e Krijuesit të Gjithësisë. Inteligjenca njerëzore nuk është në gjendje të realizojë një projekt të tillë, por është në gjendje të gjykojë se këtë e realizon vetëm Inteligjenca Absolute, pra Inteligjenca Hyjnore. Në qoftëse intelektuali nuk e kupton këtë fshehtësi të fuqisë Absolute, ai nuk mund të quhet intelektual. Njëhsimi i ndërtimit në parim i një atomi me ndërtimin e një qelize, e një planeti, e një sistemi diellor, e një galaktike dhe e gjithë Universit, të cilat në qendër ruajnë pjesët më të rëndësishme të tyre dhe në periferi kontrollojnë pjesët më pak të rëndësishme; tregojnë se ka një Projektues të Përgjithshëm, i cili drejton dhe kontrollon Universin.

Kur kemi provuar në laborator të sintetizojmë një molekul uji nga bashkimi i dy pjesëve hidrogjen me një pjesë oksigjen, kemi parë se çfarë energjie çlirohet në momentin e bashkimit të këtyre dy elementëve. Gjykoni se ç’energji është çliruar në sistemin diellor për të krijuar ujin dhe atmosferen e planetit tonë ?! Nuk po futemi për të gjykuar më në thellësi  në krijimin e sistemeve diellore, galaktikave  etj. Mos i gjithë ky proces ishte një rastësi ?! Vetëm një i pa ditur mund ta mendojë si rastësi. çdo gjë është drejtuar dhe organizuar nga ligje dhe ligjësi të krijuara nga Zoti i Gjithësisë. Po të mendojmë ndryshe  do të gabojmë rëndë. Mendoni, përfytyroni dhe meditoni thellë një Univers të tillë, një organizëm gjigand që duket sikur merr frymë, sikurë e imagjinojmë dhe e shohim frymëmarrjen e tij. Ky organizëm gjigand është gjallë dhe në një harmoni të përsosur dëgjohet melodia e tij, kompozimi, që Zoti i Gjithësisë e përsosi si një ekuilibër të tillë. Ajo molekula e ADN-së në kromozomet e bërthamës së qelizës është mrekullia më e madhe  që realizon mbi gjashtë miliardë njerëz të ndryshëm nga njeri-tjetri. A nuk mendojnë më thellë jobesimtërët ?! Ai çelës që nuk e shohim me sy, pasi është një molekulë mikroskopike, është në gjendje të projektojë një sy, një vesh, një gojë, një dorë, një sistem të qarkullimit të  gjakut, një funksion të sistemit nervor, një………… pafundësi. Në këtë kuptim mund të themi se njeriu po arriti të njohë vetveten, ai ka njohur Zotin e tij.

Intelektuali shikon me sytë e imagjinatës,  ndjenë me ndjenjat e shpirtit se brenda kësaj Gjithësie ekziston një Rregullator që ve në lëvizje çdo gjë në ekzistencë, nga njësia më e vogël materiale, që është atomi, deri tek galaktikat. Gjatë meditimit në vetmi, intelektualit i inspirohet diçka e fshehtë që vjen nga Zoti, i cili i tregon të Vërteten. Ai e ndjenë në shpirt këtë, Zemra me të rrahurat e saj e kupton se diku në një zonë të fshehtë, që njeriu nuk e shikon por e kupton, ekziston Ai që i jep shpirt gjithë këtij Universi.

Intelektuali, duke qenë  pjellë e shoqërisë njerëzore dhe udhërrëfyese e saj, ai duhet të jetë në anën e lirisë,  të të pambrojturve, të të diskriminuarve, të të vegjëlve. Ai duhet të jetë në kërkim  të së Vërtetës, të së Drejtës dhe si i tillë ai nuk duhet ta pushojë  kurrë luftën për liri e drejtësi, kjo edhe sikur ta paguaj me çmimin më të lartë. Duke pasur parasysh se sot pushtetarët nuk po mbrojnë interesat e të varfërve, e të vegjëlve, më një fjalë interesat e qytetarëve të tyre, intelektuali është dhe duhet të jetë gjithmonë në opozitë me  ata që e mbajnë pushtetin për interesat të veta. Po të shikojmë  nga historia e zhvillimit të shoqërisë njerëzore do të kuptojmë se intelektuali pushtetin e tij e ushtron në një vepër artistike, në romane, në poema, në poezi, në vepra muzikore, në çdo aktivitet të tij.

Shpirti i intelektualit nuk duron asnjëherë padrejtësi, pabarazi, shtypjë, përçmim, dhunë, grabitje etjerë, që i bëhet shoqërisë nga ata që gjenden në majen e piramidës së shtetit. Shpirti i tij është nën një trysni. Ai është i brengosur, dhe duke e vuajtur këtë brengë fillon gërryerjen nga brenda në formën e një revolte. Pra intelektuali në çdo kohë është avokat mbrojtës i shoqërisë njerëzore. Të gjithë njerëzit para Zotit janë të barabartë, atëherë pse kjo shtresë e privilegjuar që ndodhet në pushtet sot e mohon këtë të drejtë Hyjnore ?!

Varfëria më e madhe e njeriut është ajo mendore, është varfëria në dije. Dijen nuk ia privoi Zoti asnjë njeriu. Të gjithë e gëzojnë këtë të drejtë për t’u pajisë me te, por jo të gjithëve ju krijua mundësia për ta kërkuar dijen. çdo njeri është i pajisur nga Zoti me një dije fillestare që ruhet thellë në subkoshiencen e tij. Gjatë jetës kjo dije shtohet duke studiuar në fe, në shkenca filozofike, natyrore e shoqërore. Intelektualit ju krijua kjo mundësi, falë edhe vullnetit e këmbënguljes së tij  për t’u thelluar në dije.Intelektuali e ndihmon shoqërinë  njerëzore  duke e udhëzuar me veprat e tij, për ta kërkuar këtë të drejtë të mohuar nga pushtetarët. Gjithë jetën intelektuali është në kërkim të gjetjes së rrugëve për mbrojtjen nga padrejtësitë, në kërkim të gjetjes së rrugëve për rritjen e mirëqenies së qytetarëve, në kërkim të gjetjes së rrugëve  për përmirësimin e jetës shpirtërore dhe shoqërore të shoqërisë, në kërkim të dijes.

Meqenëse Universi është i mbushur me mistere dhe enigma që njeriu nuk do të arrijë kurrë t’i kuptojë e t’i hulumtojë deri në fund, ai mbetet gjithmonë në kërkim të këtyre mistereve për të marrë sa më shumë njohuri mbi këtë univers që na rrethon. Më kot nuk thonte Lui Kervran, biolog francez, se njeriu është i pa ditur në këtë univers. Ai e shpreh këtë mosnjohje kështu : “Ne ecim mbi fakte dhe nuk i shikojmë sepse jemi qorra. Fakti na thërret : “Ja ku jam!” por ne nuk e dëgjojmë  sepse jemi të shurdhër.çdo gjë ekziston në natyrë por njohja njerëzore është e pakët. “ Njohja e këtij universi është detyrë parësore e çdo intelektuali, duke mos përjashtuar në këtë të drejtë gjithë shoqërinë njerëzore.

Parimi i organizimit të qenieve të gjalla si edhe i të gjitha ngjarjeve e fenomeneve të natyrës dhe shoqërisë njerëzore është se : “Ajo çka ndodh në sipërfaqe rregullohet nga ajo që fshihet në thellësi.” Pra organet apo ngjarjet e dukshme, sundohen nga funksionet e padukshme. Është diçka në thellësi të fenomeneve dhe të bërthamve, të cilat  “urdhërojnë” dhe  “japin drejtimin”  e veprimtarisë jetësore çdo pjese të dukshme që ne e perceptojmë me organet e shqisave. Një natë me Hënë ne meditojmë mbi Universin, mbi Tokën, Hënën, Diellin, yjet, sistemet diellore, galaktikat dhe mahnitemi me organizimin, drejtimin, rregullin dhe rendin që ka vendosur në ekuilibër çdo gjë në Ekzistencë. çdo njeri, çdo intelektual menjëherë do të gjykojë se Rregullator i çdo fenomeni dhe ekuilibri që zhvillohet në univers është Ai që fshihet në thellësi, Krijuesi dhe Organizuesi i Universit, Zoti ynë. Është obligim i çdo intelektuali që, ato, të cilat i di, t’i përçojë deri tek njeriu më i thjeshtë i shoqërisë njerëzore.

Në librin “Prej dyshimit deri në besim “ të doktor Mustafa Mahmud, filozof dhe dijetar egjiptian ka një thënie filozofike : “…Njeriu, me dashuri është krijuar, për dashuri është krijuar dhe për dashuri është denuar…..I Hyjnuar dhe i Lartësuar je Ti… Ti je Mëshirues dhe i Urtë. Ti na krijove !”

Po të reflektojmë thellë në këtë sentencë  filozofike mund të gjykojmë se njeriu nuk erdhi mbi këtë tokë pa një qëllim. Ai erdhi me një mision të veçantë mbi këtë planet, si zevendës i Zotit mbi tokë. Zoti i dha atributet e Tij që ta studiojë dhe ta ndryshojë botën në të cilen jeton, ta njohin Zotin e tij, ta falënderojë për dhuratën  më të çmuar që i dha, jeten e tij, të ruaj paqen dhe qetësinë mbi planet duke shtuar dashurinë dhe respektin për Zotin e tij dhe për njeriun, krijesen më e përsosur në të gjitha krijesat e tjera. Dhe dashuria mes njeri-tjetrit rritet duke ruajtur e respektuar vlerat e njeri-tjetrit. çdo njeri në vetvete duhet të luftojë  për heqjen e veseve, të mos  i nënçmojë të tjerët, të mos i përbuzi, të heqë urrejtjen, ambicjen, egon e sëmurë, intrigen, e sa e sa vese të tjera të cilat  janë të dëmshme për çdo njeri, për çdo intelektual. Po të zhvishemi nga këto të meta patjetër do të fitojmë veti hyjnore, duke e pasuruar shpirtin tonë. Respekti ndaj njeri-tjetrit është jo vetëm virtyt njerëzor, por edhe hynor, sepse një ditë ne të gjitha këto do t’i lëmë  mbi këtë tokë : familjen, pasurinë, jetën tonë  dhe do të marrim me vete vetëm vepren tonë, e mirë apo e  keqe qoftë ajo. Atëherë le të marrim me vete sa më shumë vepra të mira, të cilat do të na shërbejnë në Gjykimin e Madh.

 Nga Riza Spahija