Ndeshje
intelektuale
Nismė pėr kėtė
shkrim u bė njė bisedė qė zhvilluam me njė kolegun tim, tė cilin e admiroj dhe
e respektoj shumė. Megjithatė dua tė shprehė se kolegu im ka njė tė keqe tė
evitueshme sepse nė ēdo bashkėbisedim, jo vetėm me mua por edhe me tė tjerė, ai
mbetet gjithmonė udhėzuesi ndėrsa unė dhe tė tjerėt jemi dėgjues tė asaj qė na
serviret nga ai.
Nė takimin qė bėmė me kėrkesen
time, unė kolegut i kėrkova tė mė
ndihmonte pėr njė libėr artistik, me tė cilin mendoj tė dal para lexuesit pasi
ta pėrgatis pėr botim.
- Cili ėshtė subjekti
i librit ? pyeti kolegu.
Unė i shpjegova se subjekti i librit ėshtė
dashuria qė lind mes njė nxėnėseje dhe
mėsuesit tė saj, i cili sapo ka kryer universitetin ėshtė emėruar nė punė dhe ka
marrė nė kujdestari klasen e parė tė
shkollės sė mesme.. Kjo dashuri mbetet tabu mes tyre, pasi mėsuesi e gjykon se
ėshtė e pamoralshme qė ti shfaq dashuri
nxėnėses sė tij. Dy tė rinjtė duhen shumė nė heshtjen e tyre, por pa asnjė
interes material, vetėm njė dashuri
shpirtėrore. Ngjarja zhvillohet nė shkollen e mesme nė njė zonė malore,
nė kohen e regjimit monist.Vajza ėshtė nxėnėse shumė e mirė nė mėsime, por duke
qenė e deklasuar nė familje nuk lejohet tė vazhdojė studimet e larta. Pas
pėrmbysjes sė regjimit vajza kryen fakultetin e gjuhė-letėrsisė nė Universitetin e Tiranės dhe vendoset me banim e punė nė qytetin mė tė madh verior. Shkurtimisht
i them kolegut ky ėshtė subjekti i veprės letrare.
Paraqitja e njė lufte klasore nė sistemin e vjetėr komunist, sa duket i
kishte shkelur nė kallo kolegut tim, sepse posa pėrfundova unė, ai nisi njė
sulm tė egėr ndaj meje dhe jashtė
etiketave morale.
- Pse i shikoni gjėrat kaq
pėrciptas? A e dini ju se nuk ka pasur asnjė sistem politik nė
Shqipėri qė e ka zhvilluar arsimin si regjimi i Enver Hoxhės ? Ai do tė mbetet nė histori si sistemi qė i ka
dhėnė njė zhvillim tė gjithanshėm
arsimit nė Shqipėri, duke i dhėnė njė
dimension tė ri atij. Kush ta dha ty shkollėn ? Kush ma dha mua?
Ju bėni shumė gabim qė merreni me gjėra tė tilla. Luften sot ne duhet ta zhvillojmė brenda familjes dhe jo nė shoqėri,
Kush kujton se je ti ? A e sheh atė
burrin nė tavolinėn tjetėr ? dhe drejtoi gishtin nė drejtim tė njė burri qė
ishte me shpinė nga ne nė tavolinėn afėr
nesh. Burri ishte vetė i katėrt nė tavolinė. Kolegu vazhdonte tė ngrinte tonin
e bisedės gjithnjė e mė shumė. Ai fliste me ton jo
si me njė kolegun e tij, por si me njė
vartės nė regjimin komunist.
- A e shikon apo jo ?
pėrsėriti pyetjen kolegu.
- Po i them e
shikoj nga shpina por jo nga fytyra. Po ēlidhje ka tema qė po diskutojmė me
atė burrin atje ? pyeta unė.
Kolegu nuk iu pėrgjegj pyetjes qė bėra por
vazhdoi :
- Ai qėndron shumė mė
lartė nga ti. Kush e ka njohur fisin
tuaj Spahijaj siē ėshtė njohur fisi i
tij ? Ai ėshtė nga Suma, nga fisi i Engjėllorėve qė ka drejtuar qytetin e
Drishtit nė periudhėn e Skėnderbeut.
Meqenėse kolegu po bėnte njė bisedė qortuese dhe me ton fyes, unė nuk dėnjova tė hy nė
debat pasi nuk ishte vendi pėr njė ndeshje intelektuale. Ne ishim nė njė prej
holleve tė hotel turizmit Rozafa, ndaj gjykova se heshtja ime do tė ishte mė
e mirė, pasi njerėzit pėr rreth kishin
nevojė pėr qetėsi, dhe jo tė dėgjonin debatet tona. Duke e ndjekur biseden e
kolegut me qetėsi, ai filloi tė ulte tensionin dhe ata qė po dėgjonin
nėnkuptuan se kolegu im po zhvillonte njė bisedė nė pėrgjithėsi dhe jo se kishte tė bėnte gjė
me mua. Nga fundi kolegu u qetėsua dhe duke e pėrfunduar ligjeraten e tij tha : Ti po mė dėgjon
me zellė e qetėsi, pra besoj se u
kuptuam.
Unė do tė shpreh pikėpamjet e mia duke e
nis kėtė bisedė aty ku e la kolegu im. Fillimisht dua tė shpreh pikėpamjet e
mia nė lidhje me rregullat qė duhet tė zbatohen
gjatė zhvillimit tė njė diskutimi, bisede apo debati. Pėr intelektualėt
dhe pėr kedo qė merr pjesė nė njė debat duhet tė zbatohet parimi i barazisė
shoqėrore, duke zhvilluar njė bisedė apo
debat horizontal dhe jo vertikal nga
lartė- poshtė siē vazhdonte kolegi im. E dyta, kur merr pjesė nė njė debat nuk
duhet tė ngrihet asnjėherė toni i bisedės, sepse nga ky moment pushon sekzistuari arsyetimi, argumenti, logjika dhe vendin e
tyre e zė forca, shtypja, ndrydhja intelektuale. E treta, ngritja e tonit eshtė fyese
dhe poshtėruese pėr atė qė e
dėgjon, sepse nėnvlerėsohet dhe injorohet dėgjuesi. Pėrjashtohet vetėm njė rast
kur mund tė flitet me zė mbi normalen, atėherė kur dėgjuesi nuk dėgjon mirė.
Bile edhe nė kėtė rast duhet tė flitet me aq zė sa tė dėgjojė bashkėbiseduesi.
Nė kuvendet qė janė organizuar pėrpara
nga pleqtė e fiseve ose tė bajraqeve,
pėr tė trajtuar problema tė ndryshme shoqėrore e familjare, ka pasur njė
rregull qė zbatohej me pėrpikmėri : Kuvendin e drejtonte njė burrė, mė i zgjuari i fisit apo i bajrakut. Ai
shtronte pėr kuvend problemet dhe pastaj dėgjonte mendimet e secilit
pjesėmarrės nė kuvend. Pasi diskutonin tė gjithė, nė fund e merrte fjalen ai qė
drejtonte kuvendin. Ai pėrpunonte mendimet dhe filozofinė e tė gjithė
pjesėmarrėsve tė kuvendit dhe nė fund merrej njė vendim i pėrbashkėt nga tė
gjithė pjesėmarrėsit. Ky vendim bėhej ligj pėr zbatim. Pra edhe pėrpara ndiqej njė parim, kishte njė moral : e drejta
e barazisė shoqėrore nė zhvillimin e
mendimeve.
Vini re ! Nė tė gjitha bisedat,diskutimet,
debatet apo kundėrshtimet, ka njė zhvillim, sepse nė kundėrshtimin e
mendimeve lind diēka e re qė nė ēdo rast ėshtė mė afėr sė vėrtetės. Por ne shpesh nuk
dimė ta zhvillojmė debatin, ose nuk duam kur mbi ne vepron egoja e sėmurė e
superrioritetit. Kjo ndodh sepse ne akoma nuk jemi kompletuar me edukaten dhe
moralin e njė bisede si tė barabartė nė shoqėri.
A e dini kur nuk ka vlerė njė bisedė e tillė kundėrshtuese ? Atėherė
kur prishet ekuilibri i njė debati tė tillė. Atėherė kur biseduesi ngrit tonin
e fjalės duke imponuar forcė e jo argument dhe dėgjuesi ndihet i fyer nga
bashkėbiseduesi. Kėtu pushon zhvillimi, pushon arsyetimi, logjika, argumenti
dhe pushtetin e merr ushtrimi i forcės.
Pra nė njė bisedė apo diskutim ėshtė e
drejta e secilit tė japi mendimin e tij, e drejtė qė boron nga e drejta e barazisė shoqėrore. Asnjėherė
dhe pėr asnjė arsye nuk mund tė ketė nė njė bashkėbisedim njė qė jep direktiva
dhe njė qė i merr ato. Epoka e direktivave u varros thellė nga koha dhe
shoqėria. Edhe i shkolluari mund ta marrė
dijen nga njė i pashkolluar, pasi
ai posedon pervojė e dije tė pėrjetuar nga jeta.
Sė dyti dua tė shtroj pikėpamjet e
mia mbi arsimimin tim dhe gjithė
bashkėkohėsve tė mi. ēdo sistem
shoqėror, ēdo regjim, si rregull duhet tė krijojė kushte tė barabarta shkollimi
pėr tė gjithė qytetarėt e tij. Ky parim buron nga e drejta e barazisė sociale
nė shoqėri. Sistemi komunist nuk i shikonte qytetarėt e tij si tė barabartė,
pasi shoqėria shqpitare pėrbėhej nga klasa antagoniste tė emertuara si tė tilla
nga regjimi nė fuqi. Unė i pėrkisja klasės denigruese, asaj klase qė nė vitin 1946, me 9 shtator mori pjesė nė
kryengritjen antikomuniste.
Mėnyra se si unė arrita tė kryej arsimin e
lartė ėshtė njė ēeshtje qė do shumė kohė dhe energji pėr ta sqaruar. Ky shkrim
nuk ka atė qellim ndaj dhe do ta themi nė njė kohė tjetėr. Nė esencė do tė
sqaroj se arsimin e lartė e kryeva me rezultate tė mira, falė vullnetit dhe
aftėsive tė mia intelektuale. Nė regjimin e Enver Hoxhės kanė kryer arsimin e lartė
ata qė kanė qenė tė aftė, qė nė genin e tyre
ėshtė trashėguar nga prindėrit e tyre njė shkallė intelektuale. Unė
mendoj se nuk duhet shtruar pyetja : Kush ta dha shkollen ty ? pasi me kėtė pyetje nėnshtruese ndalon kategorikisht kundėrshtimin e ish
regjimit komunist. Atėherė unė e pyes kolegun : Pse e pėrmbysem ne regjimin
komunist ? Sipas logjikės sė kolegut tim, regjimi nuk duhej tė pėrmbysej sepse,
sipas tij, ishte njė regjim qė zhvilloi arsimin e degė tė tjera tė ekonomisė.
Atėherė kam tė drejtė tė shtroj pyetjen : Me qė ishte njė regjim kaq i mirė,
pse populli shqiptar nė vitet 1990 arriti nė njė varfėri absolute, kur nuk
kishte as bukė pėr tė ngrenė, produktin mė jetik.?
E treta, unė nuk kam tė njejtat pikėpamje
qė ka kolegu im nė lidhje me atė thotė ai se luften duhet ta pushojmė nė shoqėri pėr ta zhvilluar atė
nė familje dhe brenda vetes sonė. Qė duhet tė bėjmė njė luftė brenda
vetes sonė kjo ėshtė e domosdoshme dhe pastaj ta shtrijmė atė edhe nė familje.
Kėtu jam me kolegun tim Por qė tė pushojmė luften nė shoqėri nuk jam kurrsesi
dakord. Duke u nisur nga pikėpamjet e kolegut, shoqėria shqiptare nuk ka pse
ti ketė mediat e shkruara dhe ato elektronike pėr tė luftuar tė metat nė
gjirin e shoqėrisė. Lufta qė zhvillojnė sot institucionet e shtetit, mediat e
shkruara dhe ato vizive kundėr korrupsionit, drogės, prostitucionit, grabitjes,
vjedhjes, dhinumit, trafikut tė qenieve njerėzore etj., ėshtė njė veprimtari e
domosdoshme pėr tė pastruar shoqėrinė shqiptare. Po tė bėhej e mundur dėshira e
kolegut tim qė ēdo qytetar ose shtetas shqiptar ta zhvillonte njė luftė tė
tillė brenda vetes dhe familjes sė tij, fenomenet negative qė pėrmenda mė sipėr
do tė minimalizoheshin shumė nė shoqėri. Por tė gjithė njerėzit nuk janė si
kolegu im
E katėrta qė ėshtė mjaftė paradoksale,
ėshtė pyetja qė kolegu im bėri jashtė
ēdo etikete shoqėrore. Personi qė ishte nė tavolinen afėr nesh nuk
kishte asnjėfarė lidhjeje me problemet qė ne po diskutonim. E pėrsėris, jashtė
ēdo etikete shoqėrore sepse ishte fyese pėr personin tim, dhe aq mė tepėr pėr
fisin.
Unė edhe sot qė po shkruaj kėto rreshta
nuk e njoh personin qė kolegu im krahasoi me mua. Por unė po e pranoj se
personi ishte nga Suma dhe se ishte nga fisi i nderuar i Engjėllorėve. Mua, jo
vetėm qė nuk mė vjen keq, por pėrkundrazi ndiej kėnaqėsi nė shpirt, sepse unė
ruaj njė respekt tė veēantė pėr fisin e Engjėllorėve dhe pėr tė gjithė
paraardhesit tonė nga Postriba, qė shkruan me gjakun e tyre historinė mė tė
lavdishme tė zonės sė veriut. Kolegu e
di mirė se unė jam nga Postriba, por
harron se edhe fisi i Engjėllorėve ėshtė nga Postriba.Pra duke mė fyer, kolegu
mė ka lavdėruar. Fisi i Engjėllorėve luajti njė rrol tė rėndėsishėm nė qytetin
e Drishtit nė periudhen e Skėnderbeut.
ēdo
fis, nė kohė tė ndryshme kanė pasur
kulmet e tyre. Por dhe rėnien. Kėshtu edhe fisi Spahijaj pati kulmin e tij nė
vitet 1750-1850 me Mustaf Brahimin qė doli nė beleg (duel) mė shkjaun, pasi ai
i hoqi beleg pėr tre ditė me rradhė
gjithė Postribės nė kohen e luftėrave me serbė e malazezė. Nė duel e sipėr Mustaf Brahimi i pret
kryet shkjaut qė kėrkoi tė ndeshej me njė postribas. Fisi Spahijaj vazhdoi kėtė
kulm me Adem Haxhinė nė vitet 1912 1940, i cili mori 9 plagė nė luftė kundra
serbėve e malazezėve dhe me 1939 ai internohet nė Itali, nė Kolfiorito, ku
edhe helmohet dhe vdes nga helmi fashist me 1940. Pas Adem Haxhisė ky kulm
ēvendoset nė vitin 1946 nė kryengritjen antikomuniste tė drejtuar nga Osman Haxhija. Pra fisi
Spahijaj ka merita tė shquara patriotike
nė luftė pėr mbrojtjen e integritetit tokėsor e tė pavarėsisė kombėtare.
Postriba ka qenė e organizuar nė pesė bajraqe para viteve 1900, ndėrsa pas kėsaj
periudhe mbeti me tre bajraqe, tė cilėt janė edhe sot. Bajraku i parė ėshtė ai
i Drishtit, i dyti ai i Boksit dhe i terti ai i Sumės. Pra nė vitin 1900 e
kėtej Suma nuk e ruan vendin e parė por atė tė tretin nė Postribė. Pėr
Postribėn ėshtė nderė qė ka pasur fise tė tilla tė njohura si Engjėllorėt,
Sumajt, Drishtajt, Bojajt,Bajraktarėt, Spahijajt, Sykajt, Ndrejajt, Jukajt,
Kamsajt, Urajt, Hetajt, Bracajt, Shabajt, Halilajt, Cekajt, Dushajt, e sa e sa
fise tė tjera tė nderuara.
Sė pesti, kolegu im duket se ka nostalgji
pėr sistemin komunist kur shprehet : Nuk ka pasur asnjė sistem nė Shqipėri qė
e zhvilloi arsimin si sistemi i Enver Hoxhės. Ai do tė mbetet nė histori si
sistemi qė i dha njė zhvillim tė gjithanshėm
arsimit dhe krijoi njė dimension tė ri...
Regjimi komunist i Enver Hoxhės, vėrtetė e
zhvilloi arsimin dhe bėri njė luftė tė madhe pėr zhdukjen e anafalbetizmit nė
Shqipėri. Ka qenė viti 1954 apo 1955, nuk mė kujtohet mirė, kur unė isha nė
klasen e gjashtė dhe para dreke shkoja nė shkollė, ndėrsa pas dreke drejtoja
kursin e anafalbetzmit nė shkollėn unike Boks Dragoē. Pas ēlirimit tė vendit
Enver Hoxha nuk pranoi tė bėnte zgjedhje demokratike duke marrė pjesė forcat
politike tė kohės, por u deklarue se
pushteti pas ēlirimit i pėrket vetėm partisė komuniste. Dhe kėshtu bėri
duke mohuar sistemin demokratik tė zgjedhjeve.
Pėr tė fituar simpatinė e popullit, ai
ndėrmori masa tė rėndėsishme pėr zhvillimin e arsimit dhe kėtė e bėri pėr ti
shėrbyer politikės dhe ideologjisė komuniste. Siē do tė shihej mė vonė, ai futi
nė programet dhe tekstet shkollore vijėn politike dhe ideologjinė komuniste. Nė
vitin 1967 Enver Hoxha shpall Shqipėrinė shtet ateist, duke u afirmuar shteti i
parė ateist nė botė. E gjithė motoja e punės sė partisė ishte krijimi i njeriut
tė ri, njeriut robot me norma dhe moral komunist
Pra sistemi arsimor i Enver Hoxhės synonte
qė tė gjitha gjeneratat qė do tė kalonin nepėrmjet arsimit, nė tė gjitha
hallkat e tij, tė pėrgatiste njė njeri tė ri me ideologjinė marksiste
leniniste tė partisė shtet.
Sistemi komunist e bėri zhvillimin e
arsimit pėr ti i zgjatur jeten rendit socialist, pra pushtetit komunist. Ai
arriti qė njė armatė e tėrė intelektualėsh
me ose pa parti tė brumoseshin me ideologjinė komuniste, gjė qė u
reflektue edhe nė politiken shqiptare postkomuniste. Njė pjesė e intelektualėve
qė kryen shkollat nė regjimin e Enver Hoxhės,u angazhuan nė politiken shqiptare
pas viteve 1990 duke i shėrbyer rudimenteve tė Partisė sė Punės. Hidhni sytė dhe hapni mirė se ēfarė po bėhet sot nė
mediat e shkruara dhe ato elektronike. Njė pjesė e kėtyre intelektualėve po vihet
nė shėrbim tė agjenturave tė huaja qė veprojnė nė Shqipėri, tė cilat e kanė
mbajtur dhe vazhdojnė ta mbajnė peng politiken shqiptare, duke kryer shėrbimin
mė tė mirė antikombėtar.
Sė gjashti, partitė komuniste kudo qė
linden dhe triumfuan nė botė, i bėnė njė shėrbim shumė tė keq shoqėrisė
njerėzore duke dėshtuar me rendin shoqėror qė ata krijuan.Shihni si pėrfunduan
ish Bashkimi Sovjetik dhe tė gjitha ish vendet komuniste tė Europės Lindore e
mė gjėrė. Sot tė gjitha kėto vende janė mė tė varfėrat nė Europė.
Para se tė themi se kush ishte komunizmi
dhe si lindi ai, dua mė parė tė sqarojmė se cilėt ishin ata qė e ideuan
sistemin e ri tė komunizmit, rendin mė tė lartė shoqėror nė zhvillimin e
shoqėrisė njerėzore, sipas tyre. E fillojmė me Adam Vajshopin, i cili lindi nė
Gjermani nė vitin 1748. Qysh nė moshė tė re , ai bėhet profesor i sė drejtės
zakonore nė Universitetin e
Ingėlshtatit. Pas kėsaj ai ka qenė prift nė rradhėt e jezuitėve. Me 1 maj 1776
ai themeloi njė lėvizje tė veēantė tė fshehur republikane tė quajtur Iluminatėt. Vajshopi krijoi njė doktrinė
satanike pėr pushtimin e botės, tė cilėn e quajti Iluminatėt. Ndikimi i gjenit tė tij qė tė
vrasė miliona njerėz, ndihet bile edhe sot e kėsaj dite. Vajshopi bėhet i
njohur nė mezin e Iluminatėve. Ai ėshtė edukuar nė njė rend jezuit dhe ka
pranuar barbarinė dhe ashpėrsinė e asaj organizate. Programi i Vajshopit
ėshtė shkatėrrimi i tė gjitha qeverive
paqedashėse, heqja e trashėgimisė, zhdukja e pronės private, zhdukja e
patriotizmit, zhdukja e familjes, heqja e religjionit dhe krijimi i njė qeverie
botėrore.
Rrugen e Vajshopit dhe lėvizjen e tij Iluminatėt, e vazhduan Karl Marksi,
Frederik Engėlsi dhė Lasali. Ata e pėrpunuan fasaden e kėsaj doktrine duke
ruajtur idetė e saj themelore. Mė interesante ėshtė se ata tre u pranuan lider
tė socializmit dhe komunizmit. Asnjeri prėj tė treve nuk ka qenė punėtor pėr tė ditur hallet dhe pėr tė mbrojtur interesat
e tė varfėrve. Marksi ka qenė njė njeri pėrtac pa kurrfarė morali. Sipas
shumicės sė historianėve ai ka pasur karakter tė keq-keqbėrės, jotolerant, i
zemėruar dhe i padurueshėm. Lasali ka trashėguar pasuri tė madhe dhe kurrė nė jetė nuk ka punuar gjė. Engėlsi
ka qenė fabrikant shumė i pasur i pambukut, ka shfrytėzuar punėn e fėmijėve, tė
cilėve u ka paguar meditje tė
pavlefshme. Marksi e ka prejardhjen nga njė familje rabine izraelite. Marksi ka
qenė njė ithtar shumė i mirė i Adam Vajshopit dhe ka ndihmuar Revolucionin
Bolshevik, i cili ėshtė kopje e plotė e
atij francez.
Ndikimi i
Iluminatėve nė Europė dhe nė
Sh.B.A. ka qenė shumė i madh. Nėn
parullen pėr paqe botėrore kėta
konspiratorė kanė pėr qėllim tė zhdukin gjysmėn e popullatės sė Tokės me anė tė
bombės atomike, pėr menjanimin e sė cilės aq ngrohtė bisedojnė. Ndėrkaq ata
bėjnė presion tė madh pėr zhdukjen e armėve nukleare. Por qėllimi i tyre ėshtė
qė ēdo gjė tė kalojė nėn kontrollin e O.K.B.- organizatė e cila ėshtė selia e
vėrtetė e Iluminatėve.
Vajshopi dhe pasuesit e tij Marksi,
Engėlsi dhe Lasali kanė vdekur me kohė
por idetė e Iluminatve shfrytėzohen edhe sot prej trashėgimtarėve tė
Majer Amshel Rotshildit (bijėve dhe nipėrve tė tij), tė cilėt sikur Vajshopi
janė fshehur pas shumė bankierėve, skolastikėve dhe administratorėve shtetėror.
Nė vjeshten e vitit 1917, u krye me sukses Revolucioni Bolshevik dhe nė vitin 1918 u themelue Komiteti Qendror i Partisė Bolshevike, i cili pėrbėhej nga 12
anėtarė gjithsej. Prej kėtyre 9 anėtarė ishin hebrenjė dhe 3 rus. Pra 75 %
e Komitetit Qendror pėrbėhej nga
ēifutė dhe vetėm 25 % ishin rus duke pėrfshirė edhe Leninin kėtu. Siē shihet
nga tė dhėnat Komiteti Qendror i Partisė Komuniste tė Bashkimit Sovjetik, pra
organi mė i lartė i partisė nuk pėrbėhej
nga komunistėt por nga anėtarė tė organizastės sė fshehtė Iluminatėt
qė dominohej nga ēifutėt.
Pas vdekjes sė Vajshopit, Iluminatėt e paguan Marksin pėr tė
shkruar Manifestin Komunist si
propagandė pėr Ligėn e Drejtėsisė, me
qėllim qė tė provokohen pėrēarje. Manifesti Komunist u shkrue nga Marksi nėn mbikqyrjen e Ligės sė
Drejtėsisė,e cila e ndėrroi emrin e saj
Lidhja Komuniste. Marksi ishte anėtar i kėsaj lidhjeje qė pėrfaqėsonte
emrin e fshehur tė Iluminatėve.
Komunistėt e pranuan si festė tė
proletariatit 1 majin pasi ishte
ditėlindja e Iluminatėve.
Komunistėt pranojnė si emblemė tė veten
pesėkėndėshin, i cili ishte simbol i pesė djemėve tė ēifutit Rotshild.
Komunistėt e shfrytėzojnė ngjyren e kuqe
pėr tė nėnvizuar lėvizjen e tyre revolucionare. Kjo ngjyrė rrjedh nga firma e vogėl e kuqe e
Rotshildėve.
Idetė e Leninit rrjedhin drejtėpėrdrejtė
nga Manifesti Komunist i Marksit.
Idetė ne Manifestin Komunist janė pikėrisht idetė e Adam Vajshopit, i cili ka
kryer urdhėrat e Rotshildit.
Marksizmi predikoi se diktatura e proletariatit do tė
krijojė njė shoqėri pa klasa, e cila ēdo
njerit do tia mundėsojė tė jetojė nė paqe, begati e liri. Asnjeri nga liderat
e kėtyre ideve nuk vinin nga klasa e varfėr por nga ajo e pasur. E gjithė kjo
na tregon se partia komuniste ėshtė njė front i mė tė pasurve pėr tė fituar
edhe mė tepėr pasuri e pushtet. Partinė nuk e drejtojnė komunistėt Atė e
kontrollon fuqia tjetėr e fshehur , e cila vjen nga Nju Jorku. Regjimet dhe diktatorėt e
papėrshtatshėm nė shtetet komuniste nuk i ndėrronte populli, por armiqtė mė tė
mėdhenjė tė tij, kapitalistėt.
Ja pra kush ishte komunizmi qė u
propagandue aq shumė si rendi mė i pėrsosur shoqėror. Ja pra kush ishte Partia
Komuniste e Enver Hoxhės, qė e ēoi popullin shqiptar drejtė varfėrisė absolute,
duke krijuar njė polaritet tė madh mes tė njė shteti tė pasur nga njera anė dhe
tė njė populli tė varfėr nga ana tjetėr. Sipas teorisė marksiste leniniste
rendet shoqėrore kanė kaluar nga komuniteti primitiv drejtė rendit mė tė lartė qė ėshtė komunizmi.
Nuk mund tė kalohet nė rendin komunist pa njė borgjezi tė pasur. Shqipėria
ishte njė shtet feudo-borgjez, pra duhej tė kalohej nė zhvillimin e njė
borgjezie tė plotė nė mėnyrė qė tė
krijohej njė proletariat, nga ku do tė formohej pararoja e tij, partia
komuniste, pėr tė ngritur nė revolucion proletariatin kundra borgjezisė. Kėshtu
mund tė pėrmbysej rendi borgjez. Te ne nuk u krijuan kushte pėr tu formue
partia por ajo u importue nga Jugosllavia e ndihmuar edhe nga Basghkimi
Sovjetik, ndaj dhe u imponue njė parti e porositur nga lartė, pra nga Iluminatėt.
Sė fundi, cilat ishin idetė e rendit tė ri
shoqeror, Komunizmit ? Ato ishin idetė e
Vajshopit dhe pasuesve tė tij Marksit, Engėlsit dhe Lasalit.
Ideja e parė, sipas programit tė
Vajshopit, ishte shkatėrrimi i tė gjitha
qeverive paqėdashėse. Sipas Vajshopit
dhe pasardhėsve tė tij qeveritė dhe popujtė nuk duhej tė qėndronin asnjėherė nė
qetėsi, pasi kėshtu Rotshildėt dhe ata qė e ideonin kėtė rend tė ri nuk do tė
nxirrnin pėrfitimet e tyre pa pasur pėrplasje mes shteteve dhe popujve. Nė
luftėra ata ēdo herė do tė siguronin pasuri kolosale qė i pėrfitonin nga
shtetet ndėrluftuese. Tė gjitha
shpenzimet e luftės i pėrballonin shtetet dhe popujtė nė konflikt, ndėrsa Iluminatėt qė gjithmonė mbeteshin
konspirativė, pėrfitonin nepėrmjet shitjes sė armatimeve, e tė ardhura tė
tjera.
Ide tjetėr ishte heqja e trashėgimisė. Asnjė anėtar i shoqėrisė sduhej tė gėzonte tė drejten e
trashėgimisė sė pasurisė, pasi kjo pasuri duhej ti jepej shoqėrisė, shtetit,
pra atyre qė e drejtonin kėtė lojė tė fshehtė,
Iluminatėve.
Njė ide tjetėr e rendit tė ri shoqėror,
komunizmit, ishte zhdukja e pronės private. Asnjė anėtar i shoqėrisė nuk duhej tė gėzonte tė drejten e posedimit
tė pronės private. Kjo duhej tė kalonte pronė e gjithė shoqėrisė , pra pronė e
shtetit, pronė e njė grupi njerėzish qė qėndronin nė krye tė piramidės
shtetėrore.
Ide tjetėr ishte zhdukja e patriotizmit.
Do tė hiqej koncepti nacional dhe vendin e tij do ta zinte koncepti
internacional, pra do tė zhdukeshin shtetet duke kaluar nė qeverisjen botėrore.
Ide tjetėr ishte zhdukja e
familjes. Komunizmi do tė arrinte finalizimin e tij me zhdukjen e
familjes.Imagjinoni njė shoqėri njerėzore pa njėsinė bazė tė saj, pa familjen.
Me zhdukjen e familjes do tė zhdukej edhe shoqėria njerėzore, sepse do tė
zhdukej edhe zhvillimi natyror, vazhdimėsia e jetės. Ashtu si qeliza ėshtė
njėsia bazė e organizmave tė gjalla, ashtu edhe familja ėsjtė njėsia bazė e
shoqėrisė njerėzore.
Ide tjetėr ishte heqja e religjionit, pra heqja e tė gjitha besimeve qė
ekzistojnė sot nė botė. Komunizmi ėshtė njė doktrinė pa shpirt, pa fe, pa
atdhe. Sistem qė nuk beson nė ekzistencen e njė
Zoti. Sipas kėsaj doktrine njeriu nuk ėshtė krijuar nga Zoti i
gjithėsisė, por ka prejardhje nga majmuni gjatė njė evolucioni qė ka zgjatur
shumė si dhe nėn efektin e njė veprimtarie tė ndėrgjegjshme tė punės pėr tė
siguruar vazhdimėsinė e jetės. Teoria e prejardhjes sė njeriut nga majmuni
ėshtė rrėzuar me argumenta shkencore nga shkencat bashkėkohore.
Parimi bazė i ndėrtimit dhe i funksionimit tė grimcės mė elementare, atomit dhe deri tė
galaktikat ėshtė i njejtė. Sillet elektroni rreth berthamės sė atomit ashtu siē
sillet sistemi diellor rreth galaktikės sė tij, siē sillen galaktikat rreth
gjithėsisė. Kjo tregon se ekziston njė
Krijues, i cili kontrollon gjithēka dhe ėshtė fuqiplotė pėr ēdo gjė qė ekziston
nė gjithėsi. Ne dimė nga fizika se atomi gėzon njė energji potenciale, nė saje
tė ndertimit tė nderlikuar tė berthamės dhe tė lėvizjes sė vazhdueshme tė
elektroneve rreth kėsaj berthame. Kėtė energji po ta vemė nė punė manifeston njė energji kinetike shumė tė
fuqishme, qė sot po ta pėrdorim pėr qėllime tė kėqia do tė pėrmbysnim botėn me
bombat nukleare qė janė krijuar prej atomit. Pyesim ata qė nuk besojnė tek
ekzistenca e njė Zoti : Nga e ka marrė kėtė energji atomi dhe
si e ruan atė nė vazhdimėsi pa mbarim ?
Pra ėshtė Zoti i gjithėsisė ai qė bėn mrekullira tė tilla, ndaj dhe
njeriu duhet tė ketė bindjen se ne erdhem nė kėtė planet pa dėshirėn tonė dhe
do tė largohemi nga kjo tokė pėrsėri pa dėshirėn tonė. Ne duhet tė jetojmė me
bindjen se ekziston njė Zot, i cili e
krijoi njeriun pėr ta njohur Ate dhe pėr ta adhuruar.
Rendi komunist dhe ideologjia e
tij u pėrpoqen pėr tė krijuar njeriun e ri me botėkuptim ateist, duke mos
besuar nė asgjė sepse kėshtu ai, duke mos pasur frikė nė ekzistencen e njė Zoti
mund tė bėjė ēdo gjė mbi planet derisa tė
arrijė tė prishin ekuilibrat mbi globin tokėsor duke sjellė shkatėrrimin
e tij.
Unė nuk mund tė imagjinoj njė intelektual, i cili nuk i njeh ligjet dhe
ligjėsitė qė rregullojnė gjithė universin tonė. Intelektuali me botėkuptim
komunist, mendoj se ka diēka qė nuk funksionon mirė nė trurin e tij, megjithėse
nė ndėrtim ai nuk mund tė ndryshojė asgjė, pasi njeriu ėshtė vepra mė e
pėrkryer e Krijuesit, dhe si e tillė shėrben si
njė shkollė e madhe pėr tė njohur Zotin dhe manifestimet e tij
kudo dhe nė ēdo gjė.
Do ta mbyllė kėtė shkrim me njė ajet
kuranor Edhe dielli udhėton pėr nė
kufirin e vet (nė cakun pėrfundimtar). Ai ėshtė (udhėtim) pėrcaktim i
ngadhėnjyesit, tė dijshmit.
Nga Riza Spahija